Biuletyn Informacji Publicznej

Fundacja Prokuratorów i Pracowników Prokuratury

 

Tydzień Pomocy Osobom Pokrzywdzonym Przestępstwem (21–28 luty 2020 r.)

Tydzień Pomocy Osobom Pokrzywdzonym Przestępstwem (21–28 luty 2020 r.)

POLSKA KARTA PRAW OFIARY

I. Definicja i zakres uprawnień

1. Ofiarą w rozumieniu Karty jest osoba fizyczna, której dobro prawem chronione zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo, a także jej najbliżsi.

(art. 115 § 11 kodeksu karnego, rezolucja 40/34 Zgromadzenia Ogólnego ONZ z 29 listopada 1985 r., deklaracja podstawowych zasad sprawiedliwości dla ofiar przestępstw i nadużyć władzy, pkt A [ONZ 85], art. 47 Konstytucji RP, art. 49 i art. 51 § 2 kodeksu postępowania karnego).

2. Ofiara ma prawo do: (1) pomocy; (2) godności, szacunku i współczucia; (3) wolności od wtórnej wiktymizacji; (4) dostępu do wymiaru sprawiedliwości; (5) mediacji i pojednania ze sprawcą (6) do restytucji i kompensacji.

(ONZ 85, art. 2 Konstytucji RP, art. 2 § 1 k.p.k.)

3. Ofiara niezależnie od tego, czy ujawniony został sprawca przestępstwa i czy ma miejsce postępowanie kanie (kiedy ofiara uzyskuje status pokrzywdzonego), bądź cywilne (kiedy ofiara uzyskuje status poszkodowanego) oraz niezależnie od więzi rodzinnej łączącej sprawcę i ofiarę, winna uzyskać potrzebną jej pomoc prawną materialną medyczną psychologiczną i socjalną
(art. 2, art. 31 pkt 1 i 2, art. 32 Konstytucji RP, art. 2 § 1 pkt 3 k.p.k., art. 49 § 1 k.p.k.)

3. Prawo do godności, szacunku i współczucia

4. Ofiara ma prawo do traktowania jej z godnością, szacunkiem i współczuciem. Do szczególnego przestrzegania tego prawa zobowiązani są przedstawiciele wymiaru sprawiedliwości, służby zdrowia i służb socjalnych.
(art. 47 Konstytucji RP, art. 1 ust. 2 oraz art. 14 ust. 3 ustawy o Policji z 1990 r., deklaracja o Policji przyjęta w 1979 r. przez Radę Europy, oraz kodeks ONZ postępowania funkcjonariuszy porządku prawnego [rezolucja nr 34/169 Zgromadzenia Ogólnego ONZ z 17 grudnia 1979 r.], art. 30 ustawy o zawodzie lekarza w zw. z art. 12 i art. 13 kodeksu etyki lekarskiej z 1993 r., art. 8 k.p.a. z 1960 r.)

5. Nie można przerzucać odpowiedzialności za przestępstwo ze sprawcy na ofiarę. Nie można usprawiedliwiać przestępstwa tradycją kulturą stereotypami minimalizującymi winę sprawcy.

III. Prawo do bezpieczeństwa i zakaz ponownego dręczenia ofiary

6. Ofiara ma prawo do bezpieczeństwa i ochrony oraz poszanowania jej życia rodzinnego i prywatnego. Ofiary nie wolno ponownie dręczyć – należy dołożyć wszelkich starań, by uniknęła ona powtórnej wiktymizacji. Oznacza to zakaz wkraczania w prywatność ofiary i jej rodziny ze strony wszystkich, którzy stykają się z nią w związku z popełnionym przestępstwem, w szczególności: przedstawicieli organów państwowych, służb medycznych i socjalnych, mediów.
(art. 8 konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z 1950 r. [KE], art. 19 § 3, art. 20 k.p.k.)

7. Ofiara ma prawo do traktowania ze szczególną troską i powagą przez organy wymiaru sprawiedliwości i organy ścigania. Postępowanie w sprawie powinno być prowadzone tak, by uwzględniać interesy i stan ofiary. Jej przesłuchania winny być: ograniczone do minimum, prowadzone w sposób kulturalny, wolne od opóźnień, odwołań i zmuszania ofiary do wielokrotnego przeżywania na nowo tragedii, jakiej doświadczyła.
(art. 30 Konstytucji RP, art. 231 k.k.)

8. Ofiara ma prawo do bezpieczeństwa osobistego, a obowiązkiem policji i prokuratury jest jej to bezpieczeństwo zapewnić.
(art. 14 ust. 3 i art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, art. 231 § 1 k.k.)

9. Ofiara może zażądać utajnienia swoich danych osobowych, (art. 184 k.p.k.)

10. Ofiara ma prawo domagać się zastrzeżenia danych dotyczących jej miejsca zamieszkania do wyłącznej wiadomości prokuratora lub sądu.
(art. 191 § 3 k.p.k.)

11. Ofiara ma prawo do zachowania anonimowości w sprawozdaniach prasowych, telewizyjnych, w Internecie i w innych mediach, dotyczących jej sprawy.
(art. 13 pkt. 2 ustawy – Prawo prasowe)

12. Właściwe organy państwowe są zobowiązane do przyjęcia każdego zawiadomienia o przestępstwie zgłoszonego przez ofiarę i podjęcia odpowiedniej interwencji. Dotyczy to również sytuacji, gdy zagrożenie pochodzi od osoby dla ofiary bliskiej lub gdy ofiarąjest dziecko.
(art. 9, 10, 12 k.p.k, art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, rozporządzenie Rady Ministrów z 17 września 1990 r., Dz. U. nr 70, poz. 409, w sprawie trybu legitymowania, zatrzymywania osób, dokonywania kontroli osobistej oraz przeglądania bagaży i sprawdzania ładunku przez policjantów)

13. Właściwe organy państwowe są zobowiązane do przyjęcia każdego zawiadomienia zgłoszonego przez osobę trzecią i podjęcia odpowiedniej interwencji.
(art. 304 k.p.k., art. 231 k.k.)

14. Ofiara ma prawo do uzyskania fachowej pomocy: psychologicznej, medycznej, materialnej i prawnej od momentu zgłoszenia naruszenia lub groźby naruszenia dobra prawem chronionego. Oznacza to m.in. prawo do wsparcia psychicznego, prawo do fachowej pomocy psychologicznej i prawnej od momentu zawiadomienia o przestępstwie.

15. Ofiary przestępstw o podłożu seksualnym powinny być przesłuchiwane przez funkcjonariuszy policji tej samej płci, a gdy ofiarąjest dziecko, przesłuchanie powinno odbywać się w obecności psychologa lub osoby, którą dziecko darzy zaufaniem.

16. Ofiara nie powinna być narażona na dodatkowe dolegliwości wynikające z konieczności kontaktu ze sprawcą czynu niedozwolonego. W sądach powinny istnieć odrębne pomieszczenia dla ofiar przestępstw, by nie były one narażone przed rozprawą na kontakt z oskarżonym, jego bliskimi i znajomymi.

IV. Prawo ofiary jako strony postępowania karnego do wymiaru sprawiedliwości

17. Ofiara ma prawo do swobodnego dostępu do wymiaru sprawiedliwości. Ofiara ma prawo w granicach przewidzianych w ustawie w sposób wolny od jakiegokolwiek przymusu lub oporu kształtować swoje interesy prawne.
(art. 6 KE)

18. Prawo ofiary do pomocy i reprezentacji prawnej powinno być przynajmniej zrównane z prawami przysługującymi oskarżonemu. Ofiara powinna mieć np. prawo do bezpłatnego pełnomocnika, w tych samych przypadkach, w których przyznaje się prawo sprawcy do obrońcy z urzędu.

19. Ofiara w sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego może działać jako strona w charakterze oskarżyciela posiłkowego. Od wniesienia aktu oskarżenia aż do momentu jego odczytania w sądzie ofiara może złożyć oświadczenie, że chce działać jako strona w charakterze oskarżyciela posiłkowego. W razie powtórnego wydania przez prokuratora postanowienia o odmowie wszczęcia lub o umorzeniu postępowania pokrzywdzony może w terminie miesiąca wnieść swój akt oskarżenia do sądu.
(art. 53, 54 i 55 k.p.k.)


20.
Ofiara ma prawo do rzetelnej, zrozumiałej dla niej i wyczerpującej informacji o przysługujących jej prawach i procedurach ich dochodzenia.
(art. 16 k.p.k. w zw. z art. 2 i 83 Konstytucji RP)

21. Ofiara ma prawo do rzetelnej, zrozumiałej dla niej i wyczerpującej informacji na temat toczącego się w sprawie postępowania.

22. Ofiara ma prawo do wystąpienia z powództwem cywilnym w celu dochodzenia w postępowaniu karnym roszczeń majątkowych wynikających bezpośrednio z popełnienia przestępstwa. Ofiara może to uczynić aż do rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej.
(art. 62 k.p.k., art. 69 k.p.k.)

23. Ofiara powinna mieć prawo do zebrania potrzebnych w jej sprawie dowodów bez narażenia na dodatkowe koszty. Dotyczy to między innymi obdukcji lekarskiej i pomocy psychologicznej.

24. Ofiara ma prawo brać udział w czynnościach śledztwa lub dochodzenia toczącego się w jej sprawie, (art. 49 § 1 k.p.k., art. 302 § 2 k.p.k., art. 316-318 k.p.k.)


25.
Ofiara ma prawo do składania wniosków o dokonanie czynności w toku postępowania przygotowawczego, a więc zanim sprawa trafi do sądu.
(art. 315 k.p.k.)


26.
Ofiara ma prawo wglądu do akt sprawy i sporządzania odpisów dokumentów występujących w sprawie, (art. 156-157 k.p.k., art. 159 k.p.k.)

V. Prawo ofiary jako strony postępowania karnego do mediacji i pojednania ze sprawcą

27. Ofiara ma prawo do mediacji i pojednania ze sprawcą Ofiara ma prawo wystąpić z taką inicjatywą do prokuratora lub do sądu.
(art. 53 § 3 k.k., art. 60 § 2 pkt 1, 2 k.k., art. 46 k.k., art. 66 § 3 k.k., art. 320 k.p.k., art. 339 § 4 k.p.k., art. 489 § 2 k.p.k.)

28. Ofiara ma prawo w sprawach z oskarżenia prywatnego do pojednania i ugody, (art. 489, 492-494, 499 k.p.k.)

29. Ofiara ma prawo na swój i oskarżonego wniosek do porozumienia się ze sprawcą w kwestii naprawienia szkody lub zadośćuczynienia.
(art. 341 § 3, 4 k.p.k.)

VI. Prawo ofiary do restytucji poniesionych szkód

30. Ofiara ma prawo do restytucji poniesionych przez nią szkód.
(A. 8-11 ONZ 85, art. 46 k.k., art. 62 k.p.k.)

31. Sprawca czynu zabronionego powinien wyrównać ofierze poniesione szkody (czyli dokonać restytucji). Przestępcy albo osoby trzecie odpowiedzialne za ich zachowanie powinni dokonać sprawiedliwej restytucji na rzecz ofiar, ich rodzin lub osób pozostających na utrzymaniu. Restytucja powinna obejmować: zwrot własności, zapłatę za doznaną krzywdę lub poniesioną szkodę, zwrot wydatków poniesionych w wyniku wiktymizacji, zabezpieczenie usług oraz przywrócenie praw.
(A. 8 ONZ 85)

32. Jeżeli sprawca lub inne uprawnione instytucje (np. ubezpieczenie) nie wyrówna szkód poniesionych przez ofiarę, powinno się dążyć do zapewnienia kompensacji materialnej ze strony państwa:

a) ofiarom, które doznały ciężkiego uszkodzenia ciała lub uszczerbku na zdrowiu fizycznym lub psychicznym w wyniku poważnych przestępstw,

b) rodzinie, a w szczególności osobom pozostającym na utrzymaniu ofiar, które poniosły śmierć lub które dotknęło kalectwo fizyczne lub psychiczne w wyniku takiej wiktymizacji.
(A. 12 ONZ 85)

Data publikacji: 23 stycznia 2015

Ostatnia aktualizacja: 2 lutego 2015

Osoba aktualizująca:

Prokuratura skarży decyzję kozienickiego sądu, który nie zastosował tymczasowego aresztowania wobec podejrzanego o posiadanie znacznej ilości środków odurzających

Prokuratura Rejonowa w Kozienicach 10 lipca 2020 roku przedstawiła Mateuszowi B.  mieszkańcowi gminy Głowaczów zarzut posiadania wbrew przepisom ustawy znacznej ilości substancji psychotropowej w postaci siarczanu amfetaminy – o łącznej wadze przekraczającej 666 gramów tj. o przestępstwo z art. 62 ust 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U z 2019r […]

więcej »


Areszt w sprawie wypadku zaistniałego na obwodnicy południowej w Radomiu

Prokuratura Rejonowa Radom – Wschód w Radomiu 2 lipca 2020 roku przedstawiła zarzut umyślnego naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym Marcie A. która w dniu 12 czerwca 2020 roku w Radomiu kierowała samochodem m-ki VW Golf znajdując się pod wpływem substancji psychotropowej w postaci metylonu i poruszała się z nadmierną prędkością nie mniejszą niż 125 […]

więcej »


Przebudowa budynku Ośrodka Zamiejscowego Prokuratury Rejonowej w Przysusze z siedzibą w Szydłowcu

Przebudowa budynku Ośrodka Zamiejscowego Prokuratury Rejonowej w Przysusze z siedzibą w Szydłowcu – Termomodernizacja ścian zewnętrznych wraz z hydroizolacją ścian fundamentowych, instalacja SSP oraz instalacje niskoprądowe (PO VII WB 261.03.2020)   Do pobrania: Ogłoszenie o zamówieniu (pdf) Specyfikacja Istotnych Warunków Zamówienia (pdf) Załącznik nr 1 do SIWZ – Formularz Ofertowy (docx) Załącznik nr 2 do […]

więcej »


Akt oskarżenia wobec sprawców oszustw dokonanych metodą “na wnuczka”

Prokuratura Rejonowa Radom – Zachód w Radomiu w dniu 7 maja 2020 roku skierowała do Sądu Rejonowego w Radomiu akt oskarżenia wobec dwóch mężczyzn Przemysława H. (lat 34) oraz Romana B. (lat 57), którym zarzucono dokonanie kilku oszustw popełnionych wspólnie i w porozumieniu z dotychczas nieustalonymi osobami metodą “na wnuczka”. Aktem oskarżenia objęto trzy zdarzenia […]

więcej »


Komunikat o umorzeniu śledztwa Prokuratury Okręgowej w Radomiu PO 1Ds. 93.2016

Prokuratura Okręgowa w Radomiu działając w oparciu o treść art. 131 § 2 i 3 k.p.k zawiadamia osoby pokrzywdzone przesłuchane w charakterze świadków w toku śledztwa sygn. akt PO I Ds. 93.2016, że w dniu 30 kwietnia 2020 roku zostało wydane postanowienie o umorzeniu śledztwa sygn. akt PO I Ds. 93.2016 dotyczącego utrudniania oraz udaremnienia […]

więcej »


Plan zamówień publicznych w roku 2020

Plan zamówień publicznych w roku 2020 (pdf)

więcej »


Prokuratura Rejonowa w Kozienicach – Komunikat w związku z zapobieganiem COVID-19

Prokurator Rejonowy w Kozienicach informuje, że w celu zminimalizowania zagrożenia wynikającego z rozprzestrzeniania się na terenie całego kraju koronawirusa, od dnia 16 marca 2020 roku do odwołania w Prokuraturze Rejonowej w Kozienicach nie będą realizowane przyjęcia interesantów w ramach dyżurów pełnionych w każdy poniedziałek od godziny 15:30 do 17:00. Prosimy również o ograniczenie wizyt w siedzibie prokuratury […]

więcej »


Komunikat w związku z zapobieganiem COVID-19

Prokurator Okręgowy w Radomiu informuje, że w celu zminimalizowania zagrożenia wynikającego z rozprzestrzeniania się na terenie całego kraju koronawirusa, od dnia 16 marca 2020 roku do odwołania w Prokuraturze Okręgowej w Radomiu nie będą realizowane przyjęcia interesantów w ramach dyżurów pełnionych w każdy poniedziałek od godziny 15:30 do 17:00. Prosimy również o ograniczenie wizyt w […]

więcej »


TYDZIEŃ POMOCY OSOBOM POKRZYWDZONYM PRZESTĘPSTWEM

  GRAFIK DYŻURÓW PROKURATORÓW OKRĘGU RADOMSKIEGO W TYGODNIU POMOCY OSOBOM POKRZYWDZONYM PRZESTĘPSTWEM   PROKURATURA OKRĘGOWA W RADOMIU  21 lutego 2020r. –  asystent prokuratora Aneta Ćwiklińska tel. 48 36 80 721 24 lutego 2020r. – asystent prokuratora Monika Piwowarek tel. 48 36 80 721 25 lutego 2020r. – asystent prokuratora Monika Zagdańska tel. 48 36 80 […]

więcej »


Sprzątanie w prokuraturach rejonowych okręgu radomskiego

Sprzątanie w prokuraturach rejonowych okręgu radomskiego 1. Ogłoszenie o zamówieniu (pdf) 2. SIWZ (pdf) 3. Załącznik nr 1 do SIWZ – Szczegółowy Opis Przedmiotu zamówienia (pdf) 4. Załącznik nr 2 do SIWZ – Formularz Ofertowy (docx) 5. Załącznik nr 3 do SIWZ – Oświadczenie o spełnianiu warunków udziału w postępowaniu (docx) 6. Załącznik nr 4 […]

więcej »


Archiwum aktualności